Serhat Engül İle Cibali, Fener, Balat Turu

Fener Balat Turu Gezilecek Yerler

Fener ve Balat semtleri Osmanlı döneminden itibaren İstanbul şehrinin en kozmopolit ve çok kültürlü bölgeleri olagelmiştir. İstanbul tarihi yarımadasının Sultanahmet, Sirkeci, Eminönü semtleri kadar bilinmese de, Fener ve Balat semleri aslında İstanbul’un en özel iki semtidir. Peki Fener ile Balat semtlerini böyle özel kılan nedir?

Fener Semti © Fotoğraf: Serhat Engül

Fener Semti Tarihçesi

Osmanlı’nın İstanbul’u fethettiği 1453 yılını takiben, eskinin Konstantinopolis şehrinde büyük değişimler olur. Önceleri İstanbul’u terk eden köklü Rum aileleri, sonradan Fatih Sultan Mehmet’in din serbestliği ve can güvenliği garantisi vermesi ile geri dönerler. Bizans döneminden kalan şehrin köklü aileleri, Fener bölgesine yerleşir ve burada kendi kültürel ve dinsel yaşamlarını sürdürürler.

Aldıkları iyi eğitim ve aileden gelen yabancı lisanlara yatkınlık sebebi ile Fenerliler, Osmanlı içinde önemli görevlere gelirler. Tercümanlıktan, Balkan ülkelerinin valiliğine kadar çeşitli bürokratik görevlerde kendilerine önemli makamlar edinirler.

Fener Semtinde yaşayan Rumların dinsel hayatını renklendiren kiliseler, bugün hala ziyaret edilebilmektedir. Bunların başında elbette Fener Rum Ortodoks Patrikhanesi ve içindeki Aya Yorgi Kilisesi gelir.

Aya Yorgi Kilisesi © Fotoğraf: Serhat Engül

Balat Semti Tarihçesi

İspanya’da son Müslüman varlığını sonlandıran Kraliçe Isabel ve Kral Ferdinand, İspanya’da din birliği kurmak istemiş ve Müslümanlardan sonra gözünü Musevilere dikmiştir.

İspanya’da istenmeyen Musevi aileler, Osmanlı Sultanı II. Bayezid’in davetiyle, İstanbul’a gelmiş ve Eminönü civarına yerleşmişlerdir. Bu bölgede çıkan bir yangını takiben, Balat’a taşınmış ve orada çok uzun yıllar yaşamışlardır.

Türk, Musevi ve Hristiyan yurttaşların yüzyıllarca iç içe yaşadıkları Fener ve Balat semtleri bu sebeple çok özeldir. Bu mozaik yapı ve çeşitlilik, semtin her sokağına sirayet etmiş; özellikle de ibadethaneler bünyesinde hayat bulmuştur.

Balat Sokakları

Cibali Fener Balat Turu Ve Gezilecek Yerler

Fener Balat turları genelde Unkapanı ile Cibali arasında konumlanan Kadir Has Üniversitesi’nin önünde buluşularak ile başlar. Geçmişin tütün fabrikası olan bu sembol yapı gezildikten sonra, Cibali semtine doğru yürüyüşe geçilir.

Bölüm 1

Cibali Semtinde Gezilecek Yerler

  • Kadir Has Üniversitesi ve bünyesindeki Rezan Has Müzesi

Osmanlı İmparatorluğu’nun son yüzyılında hizmete giren Cibali Tütün Fabrikası, Cumhuriyet döneminde de işlevini uzun yıllar sürdürmüştür. “Fabrika Kızı” isimli şarkı da, burada çalışan bir kadın için yazılmıştır. Günümüzde oldukça güzel bir restorasyon ile eğitim kurumu haline gelen yapı, Kadir Has Üniversitesi olarak hizmet verir. İçinde bir de müze bulunur.

Kadir Has Universitesi Balat
Kadir Has Üniversitesi
  • Gül Camii (Bizans Dönemi Aya Theodosia Kilisesi)

Gül Camii, 1453’te gerçekleşen İstanbul’un fethi sırasında Osmanlı askerleri tarafından güllerle donatılmış olarak bulunan bir kilisedir. Öyküsü çok ilginçtir.

Cibali Gül Camii 2
Gül Camii
  • Küçük Mustafa Paşa Hamamı

Koca Mustafa Paşa semtine adını veren, Mustafa Paşa tarafından inşa edilmiştir. Osmanlı hamam kültürünü en iyi şekilde yansıtan yapılardandır.

Küçük Mustafa Paşa Hamamı
Küçük Mustafa Paşa Hamamı
  • Cibali Kapısı ve tiyatro oyununa konu olan Cibali Karakolu

Cibali Karakolu yarım yüzyılı aşkın süredir Devlet Tiyatrolarında sergilenen bir oyundur. Cibali semtindeki karakolu ve halkla ilişkilerini konu eder.

Cibali Karakolu Ve Kapısı
Cibalikapı Ve Cibali Karakolu
  • Ayakapı ve Sur Kapısı Karakolu (Nev-i Cafe)

Ayakapı şehrin eski giriş kapılarından biridir. Bitişiğinde bir yeniçeri karakolu bulunur.

Sur Kapısı Ve Karakol (Nev-i Cafe) © Fotoğraf: Serhat Engül

Bölüm 2

Fener Semtinde Gezilecek Yerler

  • Maraşlı Rum İlkokulu

Varlıklı bir Rum tüccarın yaptırdığı, antik Yunan-Roma yapılarını anımsatan bir okul.

Maraşlı İlköğretim Okulu
Maraşlı Rum Okulu
  • Rum Ortodoks Patrikhanesi ve Aya Yorgi Kilisesi

Ortodoks Patrikhanesi elbette Fener semtinde görülmeye değer yerlerin başında geliyor. Patrikhanenin içindeki Aya Yorgi kilisesinin el işi oymalarla süslü ve altın rengine boyalı İkona panosu görmeye değerdir.

Ahşap İşlemeli, Altın Varaklı İkonastasis © Fotoğraf: Serhat Engül
  • Dimitri Kantemir Evi

Dimitri Kantemir, bir filozof ve bilim adamı olduğu gibi yetenekli bir müzisyendir. Türk musikisinde besteleri olan ve eski eserleri nota ile kayıt altına alıp, yok olmaktan kurtaran bir aydındır. Dimitri Kantemir, aynı zamanda Osmanlı’da gayrimüslim vatandaşların gelebileceği en üst noktalara kadar gelmiş bir bürokrattır.

  • Yuvakimyon Kız Lisesi

Varlıklı bir Rum tarafından inşa ettirilen ve kız çocuklarına uzun yıllar eğitim veren bir lise.

  • Fener Rum Erkek Lisesi

Patrikhane ile birlikte, Fener semtinin simge yapılarından birisi… Bu okuldan mezun olan Dimadis adında bir mimar tarafından yaptırılmış. Kırmızı bir hisar gibi Fener semtinin tepelerinden Haliç’e bakan nefis bir mimari eser.

Fener Rum Erkek Lisesi © Fotoğraf: Serhat Engül
  • Moğolların Meryemi Kilisesi

Bu kilisenin cemaatinin ricası ile Fatih Sultan Mehmet bir ferman yayınlamış ve kilisenin asla camiye çevrilmeyeceğine dair talimat vermiştir. Bu vesile ile camiye çevrilmeden, varlığını sürdüren tek Bizans kilisesidir.

Bölüm 3

Balat Semtinde Gezilecek Yerler

  • Balat Kültür Evi

Balat Kültür Evi, Balat ile Fener semtlerini birbirine bağlayan Vodina Caddesi üzerinde yer alıyor. Kültür evinin bir diğer ismi ise harika bir restoran ve kafe olan “Vodina Cafe”. İçeride çeşitli kültürel etkinlikler olduğu gibi, turlar sırasında mola vermek için ideal bir yer.

Vodina Cafe
Balat Kültür Evi
  • Vodina Caddesi Ve Tahta Minareli Cami

Vodina Caddesi, Fener semtiyle, Balat Çarşısı arasında uzun ve ince bir köprü gibi uzanıyor. Üzerinde birçok tarihi eser bulunan Cadde, Fatih Sultan Mehmet döneminden kalma bir cami olan Tahta Minareli Camiyi de barındırıyor.

Vodina Caddesi, Balat Çarşısı’na vardığında artık ismi Kürkçü Çeşmesi Sokak oluyor. Bu sokak üzerinde nefis yerel restoranlar ve kahve dükkanları bulunuyor.

Balat Cumbalı Kahveci
Balat Cafeleri
  • Merdivenli Yokuş Renkli Balat Evleri

Fener-Balat turlarında çekilen en güzel fotoğrafların adresi, Merdivenli Yokuş Sokak‘tır. Restore edilmiş rengarenk tarihi evlerin bulunduğu sokak, turun keyifli fotoğraf molalarından biridir.

Balat Semti Evleri © Fotoğraf: Serhat Engül
  • Ahrida (Ohrid) Sinagogu

Ahrida Sinagogu, Balat semtinin tam merkezinde konumlanmış bir Sinagog. Makedonya’dan, İstanbul’a göç eden Museviler tarafından inşa edilmiş.

  • Surp Hıreşdagabed Kilisesi

Geçmişi oldukça eskiye dayanan kilise birkaç felaket atlatmış. En son yangında Sultan II. Mahmud tarafından bu kez bir taş yapı olarak inşa edilmiş ve o günden günümüze kalabilmiş.

  • Ferruh Kethüda Camii

Ferruh Kethüda, ünlü Sadrazam Semiz Ali Paşa’nın yardımcılarından biriymiş. Mimar Sinan’a sur içi İstanbul’un bu uzak köşesinde kendi camisini inşa ettirmiş. Balat’tan Ayvansaray’a doğru geçerken, bu güzel Mimar Sinan eseri ile karşılaşmak güzel bir sürpriz olacaktır.

  • Bulgar Kilisesi (Demir Kilise)

Uzun yıllar tadilatta kalan ve 2018’de tekrar ziyarete açılan yapı, civarın en güzel mimari eserlerinden biri. Dünyanın az sayıda prefabrik kiliselerinden biri olan Bulgar Kilisesi, demir ve çelikten yapılma temelsiz bir yapı. Öyküsü de kendisi kadar ilginç.

Bulgar Kilisesi Demir
Haliç kıyısındaki Bulgar Kilisesi (Demir Kilise)

Serhat Engül İle Özel Fener Balat Turu

Eğer arkadaş grubunuz veya aileniz ile birlikte, kokartlı tur rehberi eşliğinde Cibali, Fener ve Balat semtlerini gezmek isterseniz; Serhat Engül ile iletişime geçebilirsiniz.

Yukarıdaki listede yazılan yerler hakkındaki tarihi bilgileri, öyküleri ve efsaneleri dinlemek için, bu güzel semtlerin tecrübeli bir tur rehberi ile gezilmesi önerilir.

Fener ve Balat semtlerinde tarih, fotoğraf, anı ve lezzet dolu bir gün için iletişim sayfasından irtibata geçebilirsiniz.

Fener Balat Turu Gezilecek Yerler Rehberi

5 Comments Add yours

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s